عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
76
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
مجاهد گفت : زمين مقدسه آن بقعه است كه طور بر آن است . كلبى گفت : زمين دمشق و فلسطين و بعضى اردن است ، و قال عبد اللَّه بن مسعود : قسم الخير عشرة اجزاء ، فجعل منه تسعة بالشام ، و واحد بالعراق ، و قسم الشر عشرة ، فجعل منه تسعة بالعراق و واحد بالشام ( قال ) و نزل حمص الشام سبع مائة من اصحاب رسول اللَّه ( ص ) ، فيهم سبعون به دريا الّتى كتب اللَّه لكم ، يعنى كتب فى اللوح المحفوظ انّها مساكن لكم ، و قال السدى : اى امركم اللَّه ان تدخلوها . گفتهاند : اين فرمان به بنى اسرائيل پس غرق فرعون بود ، كه ايشان را فرمودند كه از زمين مصر به زمين قدس شوند ، و زمين قدس آن گه بقيه عمالقه داشت قومى بودند با شخصهاى عظيم ، و بالاهاى بلند ، و بطشتها و قوتها ، و كس ديدهاند از شان كه پنج تن از بنى اسرائيل در كف دست بگرفته بود ، و زمين قدس زمينى بود با نعمت فراخ و ميوههاى نيكو . وهب منبه گفت : انار بود ، چنان كه پنج تن از بنى اسرائيل در زير پوست نيم انار ميشدند ، و انگور بود ، چنان كه يك خوشه به بيست كس بر ميگرفتند ، و در آن زمين اريحاست كه هزار ديه دارد ، در هر دهى هزار بستان ، در آن ميوههاى الوان . وَ لا تَرْتَدُّوا عَلى أَدْبارِكُمْ - اى لا ترجعوا كفارا ، فَتَنْقَلِبُوا خاسِرِينَ . ميگويد : طاعت داريد و فرمان بريد ، و پس از آنكه ايمان آوريد بكفر بازمگرديد ، كه زيانكاران باشيد . و قيل لا تَرْتَدُّوا عَلى أَدْبارِكُمْ اى لا ترجعوا وراءكم بترككم الدخول . ميگويد : رويد در زمين قدس و نبادا كه به پس باز گرديد ، و در نشويد ، كه آن گه زيانكار گرديد . كلبى گفت : ابراهيم خليل ( ع ) بر كوه لبنان شد . وى را گفتند : در نگر يا ابراهيم چنان كه ديدهء تو به آن رسد ، آن زمين مقدس است ، و بعد از تو بميراث بفرزندان تو داديم .